Tôm là thực phẩm quen thuộc trong bữa ăn hằng ngày, được nhiều gia đình lựa chọn vì dễ chế biến, giàu đạm và có vị ngọt tự nhiên. Khi ăn tôm, không ít người cho rằng phần vỏ mới là nơi chứa nhiều canxi, vì vậy thường cố ăn cả vỏ hoặc khuyến khích trẻ nhỏ ăn vỏ tôm để “chắc xương, cao lớn”.
Tuy nhiên, vỏ tôm có thật sự nhiều canxi như nhiều người nghĩ không? Ăn vỏ tôm có phải là cách bổ sung canxi hiệu quả cho cơ thể? Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu đúng hơn để sử dụng tôm trong bữa ăn một cách hợp lý và an toàn.
Vỏ tôm có canxi nhưng không phải nguồn bổ sung chính
Vỏ tôm có canxi không?
Vỏ tôm có chứa canxi, nhưng không phải là nguồn bổ sung canxi chính hay nguồn canxi dễ hấp thu cho cơ thể. Thành phần của vỏ tôm chủ yếu là chitin, một dạng chất xơ khó tiêu tạo nên lớp vỏ cứng bên ngoài, ngoài ra còn có một lượng khoáng chất nhất định, trong đó có canxi.
Điểm dễ gây hiểu lầm là nhiều người thấy vỏ tôm cứng nên nghĩ phần này chứa rất nhiều canxi, tương tự như xương. Thực tế, độ cứng của vỏ tôm chủ yếu đến từ cấu trúc chitin và các thành phần tạo vỏ, không đồng nghĩa với việc cơ thể có thể hấp thu được nhiều canxi khi ăn.
Vì vậy, việc cố ăn vỏ tôm, đặc biệt là vỏ của tôm lớn, không phải là cách bổ sung canxi hiệu quả. Phần vỏ thường cứng, khó nhai, khó tiêu và có thể gây cảm giác cộm, đầy bụng hoặc khó chịu đường tiêu hóa nếu ăn nhiều. Với trẻ nhỏ, người lớn tuổi hoặc người răng yếu, ăn vỏ tôm còn có nguy cơ hóc hoặc gây kích ứng cổ họng.
Nói đơn giản, vỏ tôm có canxi nhưng không nên xem là nguồn canxi chính. Nếu muốn bổ sung canxi qua thực phẩm, nên ưu tiên những nguồn dễ ăn, dễ hấp thu và phù hợp hơn như sữa, sữa chua, cá nhỏ ăn cả xương, tôm tép nhỏ ăn nguyên con, đậu phụ, rau xanh hoặc các thực phẩm tăng cường canxi.
Ăn tôm thế nào để bổ sung canxi tốt hơn?
Nếu muốn tận dụng dinh dưỡng từ tôm, bạn không cần cố ăn vỏ tôm lớn. Cách hợp lý hơn là chọn loại tôm, tép nhỏ có vỏ mềm, có thể ăn nguyên con sau khi được chế biến kỹ. Những loại tôm tép nhỏ thường dễ nhai hơn, phù hợp để bổ sung thêm khoáng chất trong bữa ăn.
Với tôm lớn, phần thịt tôm vẫn là phần có giá trị dinh dưỡng cao, cung cấp đạm, một số khoáng chất và dễ tiêu hóa hơn so với phần vỏ. Khi chế biến cho trẻ nhỏ, người lớn tuổi hoặc người có hệ tiêu hóa yếu, nên bóc vỏ, bỏ đầu và chỉ dùng phần thịt tôm để tránh hóc, khó tiêu.
Người lớn nên bóc vỏ tôm cho trẻ để ăn an toàn hơn
Một số cách ăn tôm hợp lý hơn gồm:
Dùng tôm tươi, rõ nguồn gốc, rửa sạch và chế biến chín kỹ.
Với tôm lớn, nên bóc vỏ trước khi ăn, nhất là cho trẻ em và người lớn tuổi.
Với tép nhỏ hoặc tôm nhỏ vỏ mềm, có thể chế biến mềm để ăn nguyên con nếu phù hợp.
Không ăn quá nhiều tôm trong một bữa, nên kết hợp đa dạng thực phẩm khác.
Bổ sung thêm nguồn canxi dễ hấp thu như sữa, cá nhỏ ăn cả xương, đậu phụ, rau xanh.
Ngoài canxi, cơ thể còn cần vitamin D, protein, magie, kẽm và vận động phù hợp để hỗ trợ xương chắc khỏe. Vì vậy, không nên chỉ tập trung vào một món ăn hay một phần thực phẩm như vỏ tôm.
Những ai không nên ăn nhiều vỏ tôm?
Một số người nên hạn chế hoặc không nên ăn nhiều vỏ tôm, đặc biệt là vỏ tôm lớn, cứng.
Trẻ nhỏ là nhóm cần thận trọng đầu tiên. Trẻ chưa nhai kỹ hoặc chưa có kỹ năng xử lý thức ăn tốt có thể dễ bị hóc, mắc vỏ tôm ở cổ hoặc khó tiêu sau khi ăn. Cha mẹ không nên ép trẻ ăn vỏ tôm chỉ vì nghĩ rằng phần này giúp bổ sung canxi.
Người lớn tuổi, người răng yếu hoặc khó nhai cũng không nên ăn nhiều vỏ tôm. Vỏ tôm cứng có thể gây khó chịu khi nhai, dễ mắc ở kẽ răng hoặc gây cảm giác cộm ở cổ họng.
Người có hệ tiêu hóa nhạy cảm, thường xuyên đầy bụng, khó tiêu hoặc đau dạ dày cũng nên hạn chế ăn vỏ tôm. Phần vỏ khó tiêu có thể khiến bụng khó chịu hơn, đặc biệt khi ăn nhiều hoặc ăn vào buổi tối.
Ngoài ra, người có tiền sử dị ứng hải sản, người đang ho, viêm họng, khó nuốt hoặc đang cần ăn mềm, dễ tiêu cũng nên tránh ăn vỏ tôm. Trong các trường hợp này, chỉ nên dùng phần thịt tôm đã được chế biến kỹ và ăn với lượng phù hợp.
Khi nào nên dùng thêm sản phẩm bổ sung canxi?
Chế độ ăn hằng ngày vẫn nên là nguồn cung cấp canxi chính. Tuy nhiên, một số người có thể cần quan tâm hơn đến việc bổ sung canxi nếu khẩu phần ăn thiếu sữa, ít cá nhỏ ăn cả xương, ít rau xanh hoặc thuộc nhóm có nhu cầu canxi cao như phụ nữ mang thai, phụ nữ sau sinh, người lớn tuổi, phụ nữ tiền mãn kinh, sau mãn kinh hoặc người có nguy cơ loãng xương.
Thực phẩm giàu canxi dễ hấp thu trong bữa ăn hằng ngày
Trong những trường hợp này, có thể cân nhắc dùng thêm sản phẩm bổ sung canxi sau khi được tư vấn. Hiện nay, thị trường có nhiều dạng canxi khác nhau như canxi carbonate, canxi citrate, canxi hữu cơ, canxi nano hoặc các sản phẩm phối hợp thêm vitamin D3, K2, magie.
Bên cạnh đó, các dạng canxi hữu cơ cũng được nhiều người quan tâm vì thường dễ dung nạp với đường tiêu hóa hơn một số dạng canxi vô cơ. Bạn có thể xem thêm Tại đây để tham khảo thêm các lựa chọn phổ biến hiện nay.
Khi dùng sản phẩm bổ sung canxi, nên uống đúng liều, đúng thời điểm và không tự ý dùng kéo dài nếu chưa có hướng dẫn. Người có bệnh thận, từng bị sỏi thận, tăng canxi máu, đang dùng thuốc tuyến giáp hoặc thuốc điều trị bệnh mạn tính nên hỏi ý kiến bác sĩ/dược sĩ trước khi sử dụng.
Kết luận
Vỏ tôm có canxi, nhưng không phải là nguồn bổ sung canxi chính và cũng không phải phần dễ hấp thu như nhiều người vẫn nghĩ. Việc cố ăn vỏ tôm lớn để bổ sung canxi có thể gây khó nhai, khó tiêu, thậm chí không phù hợp với trẻ nhỏ, người lớn tuổi hoặc người có hệ tiêu hóa nhạy cảm.
Để bổ sung canxi tốt hơn, nên ưu tiên thực phẩm dễ hấp thu như sữa, cá nhỏ ăn cả xương, tôm tép nhỏ ăn nguyên con, đậu phụ, rau xanh và kết hợp vitamin D, vận động, tắm nắng hợp lý. Nếu cần dùng thêm sản phẩm bổ sung canxi, nên chọn loại phù hợp với nhu cầu và hỏi ý kiến chuyên môn khi có bệnh nền hoặc đang dùng thuốc điều trị.
